kartka z historii

       Alice i Ellen Kessler to słynne niemieckie bliźniaczki, które przez dekady zachwycały świat swoimi występami artystycznymi. Żyły w latach 1936 - 2025.     Panie już od najmłodszych lat zachwycały talentem, nic więc dziwnego, że międzynarodowa kariera stanęła przed nimi otworem. Urodzone w  Nerchau w Saksonii, rozpoczęły naukę baletu w Operze Lipskiej. W wieku 16 lat, w 1952 roku, uciekły z komunistycznych Niemiec Wschodnich do Niemiec Zachodnich, co pozwoliło im rozwinąć karierę artystyczną w całej Europie.       Alice i Ellen były nie tylko utalentowanymi tancerkami, ale także  piosenkarkami, aktorkami i konferansjerkami. Występowały w prestiżowych programach telewizyjnych, takich jak "Perry Como Show" czy "Rolf Harris Show". Ich fanem był sam  Elvis Presley, który zobaczył ich występ w paryskim Le Lido podczas swojej służby wojskowej w Niemczech. Tańczyły u Franka Sinatry i z Fredem  Astaire.    ...

       Zofia Fijałkowska to polska graficzka i malarka działająca w Warszawie.      Żyła w latach 1909 - 1989.      W latach 1927 - 38 studiowała w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie. Zadebiutowała w 1936 roku na II Międzynarodowej Wystawie Drzeworytów w Warszawie, gdzie została wyróżniona. W latach 1936 - 1939 była członkiem grupy grafików „Czerń i Biel”. W tym też okresie uprawiała przede wszystkim drzeworyt, a poza nim projektowała kartki okolicznościowe, ilustracje. Zajmowała się również grafiką użytkową, tj. tworzyła ilustracje do książek dla dzieci.       Po roku 1945 porzuciła grafikę na rzecz rysunku, malarstwa ilustracyjnego i projektowania użytkowego. 

      Ta uchodząca za jedną z najbardziej uznanych śpiewaczek operowych XX wieku, ze względu na talent muzyczny i aktorski, była nazywana La Divina      Maria Callas - a właściwie Sophia Ceclia Kalos - żyła w latach 1923 - 1977. Jej rodzice byli Grekami, zaś przyszła artystka dorastała w Nowym Jorku. Jej muzyczne talenty zaczęły się objawiać w wieku 3 lat. Od tego  czasu matka naciskała na nią, aby Callas śpiewała.      W latach 30. wraz z matką i siostrą wróciła do Grecji. Zaczęła szkolić głos w Konserwatorium Narodowym w Atenach.      Jej operowym debiutem była "Rycerskość wieśniacza" Pietro Mascagniego. W 1941 roku po raz pierwszy wystąpiła na profesjonalnej scenie - miało to miejsce w Operze Ateńskiej. Wcieliła się w postać Beatrycze w operetce "Boccaccio". Wielkim sukcesem okazała się zaś tytułowa rola w "Tosce" Verdiego.  W 1945 roku powróciła do Nowego Jorku, ale nie była zadowolona z proponowanych jej partii o...

     Ta francuska piosenkarka żyła w latach 1915 - 1963. Jest uznawana za jedną z  najwybitniejszych francuskich artystek XX wieku oraz za ikonę francuskiej piosenki.      Mierzyła ledwie 147 cm wzrostu, ale dysponowała takim głosem, że trudno było przejść obok niej obojętnie. Ubrana w  czarną obcisłą sukienkę, wręcz hipnotyzowała na scenie. Publiczność ją uwielbiała, jej życie zawodowe było wypełnione sukcesami, ale prywatne... artystka przeżyła dużo tragedii. Dość powiedzieć, że miała licznych kochanków, a ukochany - którego nazywała swoją największą miłością - zginął w katastrofie lotniczej. W wieku 2 lat zmarło jej jedyne dziecko. A ona sama zmarła w wieku 47 lat, chociaż wyglądała na znacznie starszą. Tak była wyniszczona alkoholem, narkotykami i chorobami.      Krótko przed śmiercią zaśpiewała swój największy przebój pt.  "Non, je ne regrette rien", zapewniając, że niczego nie żałuje. I chyba tak było. 

      Ten duet Japończyków stworzył jednego z najsłynniejszych potworów wszech czasów, czyli  Gojira. Godzilla narodziła się w  1954 roku w Tokijskim studiu  Tōhō . A wszystko zaczęło się od tego, że  producent Tomoyuki Tanaka i reżyser Ishiro Honda, po zobaczeniu oryginalnego King Konga, postanowili stworzyć własnego potwora, ale w japońskim stylu.      Cofnijmy się trochę w czasie. Zanim Honda został znanym reżyserem i scenarzystą w tokijskiej wytwórni filmowej  Tōhō , został w 1946 roku zagnany jako jeniec do  odgruzowywania Tokio, zniszczonego po amerykańskich nalotach. Otóż japońska stolica była jedną wielką kupą gruzu. I tutaj warto wspomnieć słowa  admirała Isoruku Yamamoto, który po japońskim ataku na Pearl Harbor w 1941 roku powiedział: "obawiam się, że zbudziliśmy śpiącego niedźwiedzia". Ruiny japońskich miast były właśnie śladami pazurów tego rozbudzonego niedźwiedzia.     Honda nie tylko widział, że z...

     Ten amerykański pisarz, reżyser i aktor jest zdobywcą 3 Oscarów i 4 Złotych Globów. Żył w latach 1909 - 2003.     Kazan urodził się w greckiej rodzinie, która wyemigrowała do USA, gdy miał 4 lata. Studiował w Yale, a w  1947 roku założył słynne Actors Studio.  Karierę  reżyserską rozpoczął na Broadway, a sukces zapewniły mu ekranizacje m.in. "Śmierć  komiwojażera" i " Kotki na gorącym blaszanym dachu". To dało mu przepustkę do świata filmu. I tak, w 1945 roku  wyreżyserował swój debiutancki film fabularny, a 3 lata później otrzymał 1 Oscara za "Dżentelmeńską umowę".  Jego kolejne filmy jak " Tramwaj zwany pożądaniem", " Viva Zapata", " Na nabrzeżach" (2 Oscar za reżyserię), " Wiosenna bujność traw", " Ameryka, Ameryka", " Układ" (na podstawie jego własnej powieści), " Goście" i " Ostatni z wielkich" tylko ugruntowały jego pozycję jako reżysera.     W 1999 roku otrzymał Osc...

     Merian C. Cooper to nie tylko amerykański filmowiec, reżyser i scenarzysta, ale także  generał brygadier Armii USA oraz podpułkownik pilot Wojska Polskiego, służący w lotnictwie polskim w latach 1919-20 podczas wojny polsko-bolszewickiej oraz organizator Eskadry Kościuszkowskiej.     Żył w latach 1893 - 1973. Jest k awalerem Orderu Virtuti Militari.      Prawda czy nie, w jego rodzinnym domu od jakiś 100 lat krążyła legenda, że  podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, w 1779 roku młodziutka wówczas przyszła babka filmowca opiekowała się śmiertelnie rannym Kazimierzem Pułaskim. Jakby na to nie patrzeć, Polska co rusz przewijała się w rozmyślaniach Coopera. W końcu nadarzyła się okazja, żeby coś z tym zrobić. Ale po kolei.      Cooper w 1916 roku wstąpił  do amerykańskiej Gwardii Narodowej i uczestniczył w walkach przeciwko Pancho Villi na pograniczu z Meksykiem, a następnie - chcąc zostać lotnikiem - u...

   To polska malarka, portrecistka, uznawana za jedną  z najważniejszych postaci polskiego modernizmu. Żyła w latach 1865 - 1940.     Swoją przygodę z rysunkiem zaczęła w wieku 6 lat. Pierwszych lekcji udzielała jej matka, a następnie m alarstwa uczyła się u Antoniego Adama Piotrowskiego, Kazimierza Pochwalskiego i na Kursach Malarskich imienia Adriana Baranieckiego. W 1886 roku wyjechała kontynuować naukę w Monachium, ponieważ jednak jako kobieta nie miała wstępu do Akademii Sztuk Pięknych, przez to kształciła się w prywatnych, monachijskich szkołach Karla Kricheldorfa i Wilhelma Dürra.       W 1896 roku zrezygnowała z nauczycieli i wynajęła własną pracownię. W tym samym roku po raz pierwszy wystawiła w Paryżu swój własny obraz. Wtedy też postanowiła wystawiać swoje prace w Monachium, Warszawie, Berlinie i Wiedniu. Wkrótce potem zaczęła odnosić pierwsze sukcesy.       W 1898 roku przeprowadziła się do Paryża. W tym samym ...

     To polska malarka, przedstawicielka stylu  art déco. Żyła w latach 1898 - 1980.      Chociaż ona sama twierdziła, że w kwestii warsztatu malarskiego była samoukiem, to tak naprawdę  ćwiczyła malarstwo w Académie Ranson w Paryżu pod kierunkiem Maurice’a Denisa, a przez przez pewien czas uczęszczała nawet do pracowni kubistycznego malarza André Lhote′a w Académie de la Grande Chaumiére. Tak czy inaczej, po raz pierwszy jej prace zostały wystawione w 1922 roku przez Salon d′Automne  w Paryżu dzięki siostrze artystki - Adriannie - która zasiadała w komisji dopuszczającej obrazy na wystawę.       W latach 1922-25 podpisywała swoje obrazy Lempitzky.       W 1925 roku odbyła się pierwsza indywidualna wystawa obrazów artystki w galerii La Bottega di Poesia w Mediolanie. Dwa lata później poznała doktora Pierre’a Boucarda. Wtedy zaczęła malować portrety jego i jego rodziny.      Jej obraz...

     Ten angielski  poeta, pisarz, rytownik, malarz, drukarz i mistyk, był także prekursorem romantyzmu. Przez ludzi współczesnych nazywany Mad Blake, jest zaliczany do grona poetów wyklętych w literaturze angielskiej.     Żył w latach 1757 - 1827 i tak naprawdę trudno go jednoznacznie zakwalifikować.  Pisarz od najmłodszych lat doznawał licznych objawień religijnych, co też widać czy to w jego utworach malarskich, czy pisarskich.     Jako 15-latek  zaczął pobierać nauki w warsztacie rytowniczym Henry’ego Basire’a. Decyzja ta musiała być bardzo dobrze przemyślana, gdyż rytownictwo nie cieszyło się wówczas szacunkiem, a rytownicy mieli utrudniony  wstęp do The Royal Academy of Arts. A przecież Blake miał talent. Jego pierwsze lata "działalności" polegały przede wszystkim na kopiowaniu znanych dzieł, np.  malowideł z londyńskich kościołów. Ponadto Blake  projektował też nagrobki dla bogatych rodzin, ilustrował książki, ...

     Józef Mehoffer (1869 - 1946) - to jeden z czołowych przedstawicieli Młodej Polski.     Jego twórczość kształtowała się pod wpływem wiedeńskiej secesji i średniowiecznego francuskiego malarstwa witrażowego. Cechuje ją dekoracyjność linii i koloru, soczysta gama barwna, zamiłowanie do złoceń i ornamentów; wprowadził motywy alegoryczne i symboliczne. W jego twórczości główne miejsce zajmują witraże i polichromie ścienne, należące do najwspanialszych osiągnięć sztuki dekoracyjnej w Polsce: 13 witraży w katedrze we Fryburgu szwajcarskim, witraże katedry wawelskiej, polichromia skarbca na Wawelu.     Mehoffer malował obrazy symboliczne - Dziwny ogród , wnętrza - Majowe słońce , pejzaże, liczne dekoracyjne portrety - autoportrety , Śpiewaczka . Ponadto projektował również meble, dekoracje teatralne, wnętrza oraz uprawiał grafikę użytkową. Dziwny ogród

     Jan Matejko (1838-93) - malarz, najwybitniejszy przedstawiciel polskiego malarstwa historycznego XIX wieku.     W latach 1852-58 studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, a w latach 1859-60 w Monachium i Wiedniu. Od roku 1864 Członek Towarzystwa Naukowego w Krakowie i wielu akademiach zagranicznych. Od roku 1873 dyrektor Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie.      Matejko odbył wiele zagranicznych podróży - w tym do Czech, Węgier, Paryża, Wiednia, Italii, Turcji, ale też po Polsce.      Od połowy lat 50. tworzył obrazy głównie historyczne, poprzedzone wnikliwymi studiami historycznymi i zabytkoznawczymi. Jego główne dzieła to: Stańczyk , Kazanie Skargi , Rejtan , Unia Lubelska , Stefan Batory pod Pskowem , Zawieszenie dzwonu Zygmunta , Bitwa pod Grunwaldem , Hołd pruski , Sobieski pod Wiedniem , Kościuszko pod Racławicami , Konstytucja 3 maja , a także cykle Dzieje cywilizacji w Polsce .      Większość z jego obr...

     Juliusz Kossak (1824-99) - polski malarz, akwarelista; ojciec Wojciecha.     Podróżował po Wołyniu, Podolu i Ukrainie malując stadniny, polowania, i podobizny koni. W latach 1853-56 przebywał w Warszawie, a od 1856 w Paryżu, gdzie zaprzyjaźnił się z Vernetem. W 1861 wrócił do kraju. Z kolei w latach 1862-68 był kierownikiem artystycznym "Tygodnika Ilustrowanego". W kolejnych latach znowu podróżował, najpierw był w Monachium i Paryżu (1867-68), później w Krakowie.      Malował sceny batalistyczne, historyczno-rodzajowe, rodzajowe, a także jeźdźców w ujęciu portretowym oraz karykatury. Głównym tematem jego prac był przede wszystkim koń. Najważniejsze dzieła to: Mohort prezentujący stadninę , Wyjazd na polowanie , Odsiecz smoleńska . Do tego dochodziły ilustracje do m.in. poematów Pola i Trylogii Sienkiewicza.      Wojciech Kossak (1857 - 1942) - polski malarz, współautor Panoramy Racławickiej; syn Juliusza.  ...

     Jan Piotr Noblin, a właściwie Jean-Pierre Norblin de la Gourdaine (1745 - 1830) - to francuski malarz, rysownik oraz grafik przebywający w Polsce.     W latach 1772-74 w służbie Czartoryskich w Paryżu i Londynie, a od 1774 roku już w Polsce. W latach 1783-85 i ponownie 1789-90 przebywał w Arkadii koło Nieborowa, po roku 1794 bywał w Puławach i okolicy, a w 1804 roku wrócił do rodzinnej Francji.  Szlachcic polski  Norblin wykonał dekoracje rezydencji w Powązkach (zniszczone w roku 1794), plafon "Jutrzenka" w Arkadii (lata 1783-85). W latach 1777-78 ilustrował "Myszeidę" Krasickiego.      Do jego twórczości zaliczają się także liczne rysunki przedstawiające typy ludności, tj. mieszczańskie, szlacheckie i inne oraz sceny rodzajowe. Wielokrotnie rysował sejmiki polskie (lata 1785-1809) i scenę zaprzysiężenia Konstytucji 3 maja (lata 1791-1806), bitwy i sceny z powstania kościuszkowskiego.     Po powrocie do Francji r...

     Antonio Vivaldi (1678 - 1741) - włoski kompozytor i skrzypek, ksiądz, a także jeden z czołowych reprezentantów późnego baroku.     Jest autorem 49 oper, oratoriów, kantat, symfonii, sonat i muzyki kościelnej. Ponadto Vivaldi wzbogacił technikę gry na skrzypcach i na wiolonczeli; rozwinął formę koncertu solowego, a zwłaszcza skrzypcowego (m.in. Cztery pory roku , Burza morska , Polowanie ).     Jego twórczość zyskała na popularności w XX wieku.

     Giuseppe Verdi (1813 - 1901) - włoski kompozytor, jeden z wielkich twórców opery włoskiej.      Jego wczesne opery - Nabuchodonozor  i Ernani - nawiązywały do opery heroicznej. Dopiero jego późniejsza, dojrzała twórczość reprezentuje operę realistyczną, charakteryzującą się bogactwem melodyki - Rigoletto , Trubadur , Traviata , Bal maskowy , Don Carlos , Aida ; inne jego utwory to komedia liryczna Falstaff , a także Requiem i Stabat Mater .

     Richard Wagner (1813-83) - to niemiecki kompozytor, dyrygent, poeta i teoretyk sztuki, a także jeden z głównych przedstawicieli niemieckiego neoromantyzmu, twórca dramatu muzycznego.     Był wybitnym nowatorem w dziedzinie harmonii - tzw. akord tristanowski i instrumentacji (wprowadził m.in. tzw. tuby wagnerowskie).      Po licznych podróżach do m.in. Paryża, Drezna i Szwajcarii osiadł w 1872 roku w Bayreuth, gdzie w latach 1872-75 wzniesiono według jego projektu teatr muzyczny.      Trzon twórczości Wagnera stanowią opery i dramaty muzyczne (własne libretta często wzorowane na mitach starogermańskich). Jego wczesne dzieła jak np. "Holender tułacz" były tak naprawdę operami romantycznymi. Koncepcja dramatu muzycznego tak naprawdę została zawarta w tetralogii Pierścień Nibelunga ("Złoto Renu", "Walkiria", "Zygfryd", "Zmierzch bogów"). Inne jego dzieła to: dramat "Tristan i Izolda", opera "Śpiewacy norymberscy",...

      Johann Strauss starszy (1804-49) - austriacki kompozytor, ojciec Johanna młodszego.     W 1824 roku założył zespół muzyczny, z którym występował jako skrzypek i dyrygent w kawiarniach Wiednia, a od 1833 roku również za granicą. Jako dyrygent balów dworskich od roku 1835 przyczynił się do rozpowszechniania w Wiedniu walca.      Jest autorem 152 walców, a także kontredansów, polek, galopów i marszów.     Johann Strauss młodszy (1825-99) - austriacki kompozytor, zwany królem walca; syn Johanna starszego.     W 1844 roku założył orkiestrę, z którą odbył liczne tournée po Europie i USA.     Jego najsłynniejsze walce wiedeńskie to: Nad pięknym modrym Dunajem , Wino, kobieta i śpiew , Wiedeńska krew , z operetek najbardziej znane to: Zemsta nietoperza i Baron cygański . Ponadto Strauss młodszy tworzył polki, kadryle oraz marsze. 

     Franz Schubert (1797 - 1828) - to austriacki kompozytor, jeden z głównych przedstawicieli romantyzmu w muzyce, twórca pieśni romantycznej.     Mieszkał w Wiedniu, otoczony gronem przyjaciół, uczestników słynnych posiedzeń muzycznych zwanych Schubertiadami. Stworzył około 600 pieśni - (w tym cykle: Piękna młynarka , Podróż zimowa ), Małgorzata przy kołowrotku , Polna różyczka ; ballady: Król elfów ; 8 symfonii ( VIII h-moll zwana Niedokończoną , VII C-dur zwana Wielką ), utwory fortepianowe, kameralne ( Kwartet smyczkowy d-moll , zwany Śmierć i dziewczyna , Kwintet fortepianowy A-dur zwany Pstrąg ), opery, singspiele, msze, muzyka do sztuki von Chézy Rozamunda, Księżniczka Cypru . 

     Wolfgang Amadeusz Mozart (1756-91) - to austriacki kompozytor, jeden z klasyków wiedeńskich.     Występował od 6 roku życia z ojcem Leopoldem i siostrą Anną Marią. Grał na klawikordzie, klawesynie i fortepianie na dworach cesarskich, królewskich i w salonach arystokracji w całej Europie. W latach 1769-77 i 1779-81 był koncertmistrzem kapeli arcybiskupa w Salzburgu. W tym też czasie wyjeżdżał do Wiednia, Monachium, Paryża, Włoch i Mannheimu. Od roku 1781 przebywał na stałe w Wiedniu. W 1787 został mianowany kompozytorem cesarskim.     Na jego twórczość składają się m.in.: opery - seria: Idomeneo , La clemenza di Tito , włoskie opery buffa: La finta giardiniera , Wesele Figara , Cosi fan tutte , a także do niemieckiego singspielu Bastien und Bastienne , Uprowadzenie z seraju , Czarodziejski flet ; Don Giovanni ; symfonie, m.in: D-dur zwana Paryską , C-dur zwana Linzką , D-dur zwana Haffnerowską , D-dur zwana Praską , C-dur zwana Jowiszową . Sko...