kartka z historii

      Trzeci ważny nurt reformacji - anglikanizm - narodził się właśnie w Anglii. Władca tego kraju - Henryk VIII z dynastii Tudor - ogłosił się w 1531 roku "najwyższą głową kościoła anglikańskiego" i zerwał stosunki z Rzymem. Bezpośrednią przyczyną tego kroku była odmowa papieża udzielenia rozwodu monarchy z żoną. Zanim jednak to się stało, Henryk VIII był wrogo nastawiony do nowych idei. Pod wpływem kanclerza i doradcy Thomasa Wolseya, zlecił publikację broszury skierowanej przeciwko poglądom Lutra, za co też otrzymał od papieża tytuł obrońcy wiary.      Wszystko zaczęło się zmieniać na skutek rosnącej potęgi sprzymierzonego z papieżem cesarza Karola V. Do tego dochodziła możliwość ingerencji papieża w wewnętrze sprawy kraju. To wszystko mocno niepokoiło króla, który dążył do zerwania niewygodnego sojuszu. Nie było to jednak takie proste. Żona Henryka VIII - Katarzyna Aragońska - była związana pokrewieństwem z cesarzem Karolem V (był jej siostrzeńcem...

      Reformacja stosunkowo szybko dotarła do krajów sąsiadujących z Rzeszą. Jej widoczne wpływy były w Szwajcarii. Od 1291 roku kraj ten był konfederacją kantonów, których niepodległość została uznana przez cesarza w początkach XVI wieku. Więzy pomiędzy poszczególnymi kantonami nie były jednak zbyt ścisłe. Reformacja zyskała wielu zwolenników w kantonach miejskich, których mieszkańcy żyli z handlu oraz rzemiosła. W kantonach leśnych, trudniących się głównie hodowlą i pasterstwem, odzew wobec reformacji był słabszy.     Początki reformacji w Szwajcarii wiążą się z działalnością Ulricha Zwingliego - teologa i humanisty. Głosił on w katedrze w Zurichu kazania nawołujące do zniesienia mszy świętej, usunięcia z kościołów ołtarzy i obrazów, wprowadzenia języka narodowego do liturgii, uznania pisma świętego za jedyne źródło wiary oraz sekularyzacji majątków zakonów, których dochody miały zostać przeznaczone na pomoc biednym i rozwój szko...

      Zacznijmy od tego, że w średniowieczu i później, kościół katolicki oferował wiernym możliwość odkupu grzechów. Były to tak zwane odpusty. Mogły być one całkowite albo częściowe, wszystko zależało od ciężaru przewinienia. I tak, droższe były odpusty za zabójstwo, kradzież albo pobicie. Wprawdzie kościół wymagał, aby po nabyciu odpustu grzesznik przystąpił do spowiedzi, przyjął komunię i odbył przewidzianą pokutę, ale nie zawsze było to przestrzegane.      Odpust miał postać dokumentu spisanego na pergaminie i zaopatrzonego w kościelną pieczęć, w którym było napisane, że odpuszcza się kary za grzechy.      I jak była to częsta praktyka, tak w XVI wieku nastąpiło wydarzenie, które zmieniło nastawienie wiernych. Otóż ówczesny papież Leon X, chcąc zdobyć fundusze na budowę Bazyliki św. Piotra w Rzymie ogłosił, że każdy, kto przystąpi do pokuty i ofiaruje datek na tę budowę, otrzyma odpust. Nie było w tym nic nadzwyczajnego, jednak sprze...